محکومیت «آپارتاید جنسیتی» در حاکمیت طالبان؛ برگزاری گردهمایی اعتراضی در مقابل سازمان ملل در ژنو سویس
گردهمایی اعتراضی «صدایی برای زنان افغانستان» روز شنبه (۲۰ جون ۲۰۲۶) با حضور جمعی از مهاجران و فعالان مدنی در مقابل دفتر سازمان ملل متحد در شهر ژنو سوئیس برگزار شد. شرکتکنندگان در این تجمع، ضمن محکوم کردن سیاستهای خشونتبار طالبان علیه زنان و سرکوب اعتراضات مسالمتآمیز در منطقه «جبرییل هرات»، خواستار به رسمیت شناختن «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان به عنوان جنایت علیه بشریت شدند.
در پایان این تجمع، قطعنامه گردهمایی به دو زبان فارسی و انگلیسی قرائت و متن آن به همراه پیام سخنرانان به زبانهای انگلیسی و فرانسوی، رسماً به مقامات سازمان ملل متحد، کمیته بینالمللی صلیب سرخ و نهادهای ذیربط در سوئیس تسلیم شد.
مهمترین مطالبات مطرحشده در این قطعنامه عبارتند از:
- به رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان به عنوان جنایت علیه بشریت.
- بازگشایی فوری تمامی مراکز آموزشی و تضمین حق کار و مشارکت اجتماعی برای زنان.
- آزادی بیقیدوشرط تمامی زنان معترض، فعالان مدنی و بازداشتشدگان اخیر هرات.
- توقف عادیسازی روابط دولتها و نهادهای بینالمللی با طالبان و مشروط کردن هرگونه تعامل به رعایت حقوق بشر.
- حمایت از تحقیقات مستقل و پیگیری قضایی ناقضان حقوق بشر در دیوان کیفری بینالمللی
در این قطعنامه اشاره شده است که طالبان از زمان تسلط دوباره در اوت ۲۰۲۱، با صدور بیش از ۱۵۰ فرمان، زنان را از حقوق اساسی خود محروم کردهاند. همچنین به بازداشت خودسرانه دستکم ۳۰ زن و دختر در هرات (در جون ۲۰۲۶) به بهانه بدحجابی و تیراندازی به معترضان در ۹ جون در منطقه جبرییل هرات اعتراض شده است.
در بخش سخنرانیهای این برنامه که اجرای آن را زهرا جعفری و شکیب عیار بر عهده داشتند، چهرههای سیاسی و دانشگاهی به تشریح اوضاع جاری پرداختند:
- بکتاش سیاوش، عضو پیشین پارلمان افغانستان: وی با «شرمآور» خواندن وضعیت کنونی و محدودیتهای طالبان، از سکوت جامعه جهانی و سازمان ملل به شدت انتقاد کرد و گفت: «چرا جهان در برابر رنج مردم افغانستان سکوت کرده است؟ طالبان زبان اعتراض مسالمتآمیز را نمیفهمند.» وی خواستار قطع کامل روابط دیپلماتیک جهان با این گروه شد.
- علی امید، استاد پیشین دانشگاه کابل: وی ضمن درخواست از سازمان ملل و صلیب سرخ برای فراهم کردن بورسیههای تحصیلی، از مهاجران و استادان مقیم خارج (بهویژه سوئیس) خواست تا از طریق آموزشهای آنلاین و صنفهای خانگی، از دختران محروم از تحصیل حمایت کنند.
- دیگر سخنرانان: علی کریمی، راحله واحدی و فرزانه اکبری نیز در سخنان خود به بحران آپارتاید جنسیتی و پیامدهای مخرب آن بر جامعه افغانستان پرداختند.
در خلال این تجمع اعتراضی، آصف زاهدی، رئیس کمیته اجرایی شورای همکاری هزارههای سوئیس، شعار «کار، تحصیل، آزادی» را همراه با حاضران همصدا شد. همچنین مهدی بیات، علی ضرغام، فرزانه اکبری و سمیه کریمی با اجرای چندین سرود اعتراضی و آهنگ نمادین «سرزمین من»، صدای اعتراض خود را در قالب هنر طنینانداز کردند. این برنامه با ثبت عکس گروهی شرکتکنندگان به پایان رسید.