مراسم بزرگداشت سیویکمین سالیاد شهید وحدت ملی، استاد عبدالعلی مزاری و یارانش، به ابتکار جامعه هزارههای البرتا و انجمن فرهنگی هزارههای کلگری، با برنامههای متنوع علمی و فرهنگی و با حضور گسترده و باشکوه مردم در شهر کلگری کانادا برگزار شد.
این برنامه با مجریگری شکیبا محسنی آغاز گردید. شرکتکنندگان در آغاز مراسم به روح شهید مزاری و صدراعظم سلطانعلی کشتمند که بهتازگی دار فانی را وداع گفته است، دعا کردند. همچنین از عباس کریمی، قهرمان شنای المپیک، استقبال ویژه بهعمل آمد.
در ادامه، محفل با تلاوت قرآن کریم توسط قاری برنامه، آقای محمدی کریمی، مزین شد. سپس با آوردن تصویر رهبر شهید به جایگاه، بخشهایی از سخنان ماندگار استاد مزاری پخش گردید. پس از آن، خانم فوزیه خدری زندگینامه سیاسی و اجتماعی شهید مزاری را قرائت کرد.
داکتر سعادت در سخنرانی خود ابعاد شخصی و شخصیتی استاد مزاری را بررسی کرده و پارسایی، سادهزیستی، هوشیاری و عدالتخواهی را از ویژگیهای برجسته او برشمرد. جنرال فهیمی نیز با یادآوری آخرین دیدارش با رهبر شهید، از تعهد، اخلاق و صداقت او سخن گفت.
علیشاه مصباح با اشاره به اندیشههای شهید مزاری در زمینه وحدت و همپذیری، بر اهمیت اتحاد و گسترش فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی هزارههای مقیم کلگری و اتخاذ رویکرد متعادل در باورهای مذهبی تأکید نمود.
بخش بعدی برنامه، پنل تخصصی پیرامون اندیشههای شهید مزاری، وضعیت هزارهها در دوران مزاری و پس از او، حقوق سیاسی و اجتماعی زنان، منطق مقاومت و گفتوگو بود. عارف یاسا، یکی از اعضای این پنل، گفت که مزاری هویت هزارهها را تثبیت کرد، اما با رفتن او، هزارهها بار دیگر شرایط مشابه دوره عبدالرحمان را تجربه میکنند. گلجان سمر، دیگر عضو پنل، در بررسی دیدگاههای مزاری درباره حقوق زنان اظهار داشت: آنچه مزاری در دهه نود مطرح کرده بود، امروز توسط نهادهای مدافع حقوق زنان پیگیری میشود.
در ادامه، صاحبنظر سنگین، رئیس جامعه هزارههای البرتا، ضمن برشمردن فداکاریهای رهبر شهید، از تمامی شهدا و شخصیتهای دلسوز هزاره ـ اعم از اهل سنت، اسماعیلیه و تشیع ـ که دوشادوش یکدیگر در خدمت به جامعه هزاره تلاش کردهاند، یاد کرد. او تأکید نمود که هزاره، فارغ از تعلقات مذهبی، یک هویت واحد است و باورهای مذهبی هرگز نباید موجب تفرقه گردد. آقای سنگین استاد مزاری را محور وحدت تمامی هزارهها دانست و مقاومت او را در راستای حفظ کرامت انسانی توصیف کرد. وی افزود که خواست اساسی شهید مزاری، مشارکت عادلانه تمامی اقوام در ساختار سیاسی کشور بود.
در پایان، حسین سیرت در جمعبندی سخنان خود گفت: اندیشههای شهید مزاری محدود به یک قوم خاص نیست، بلکه مفاهیمی چون عدالت اجتماعی، نفی انحصار، تأمین حقوق سیاسی و اجتماعی زنان و برگزاری انتخابات، در راستای منافع تمامی مردم افغانستان مطرح شده و میتواند در تأمین ثبات سیاسی کشور نقش مؤثری ایفا کند.
