یادبود از سی و یکمین سالروز خاکسپاری شهیدمزاری در ونکوور کانادا با میزبانی ” خواهران گل سرخ”
از سی‌ویکمین سالروز خاکسپاری شهید وحدت ملی، استاد مزاری، با عنوان «بازخوانی عدالت‌محور حقوق زنان در اندیشهٔ رهبر شهید» یادبود به عمل آمد. این مراسم روز ۵ اپریل، به میزبانی خواهران گل‌سرخ و با حضور فعالان مدنی در شهر سوریِ بریتیش کلمبیای کانادا برگزار شد.
برنامه با پخش سرود ملی و نمایش ویدیویی از مراسم باشکوه تشییع پیکر رهبر شهید آغاز شد. سپس با لحظاتی سکوت و قرائت فاتحه، یاد و خاطرهٔ ایشان گرامی داشته شد.
بخش‌های دیگر برنامه شامل ارائهٔ مقاله، خوانش شعر و دکلمه، و پخش ویدیوهایی از سخنان رهبر شهید دربارهٔ حقوق زنان و نیز نمایش وضعیت زنان افغانستان بود؛ بخش‌هایی که با تأمل و همدردی حضار همراه شد.
آقای بصیر بیتا، با توجه به فضای موجود، مقالهٔ خود را به بررسی نگاه و تفکر غالب مردانه نسبت به فعالیت‌های زنان اختصاص داد. او تأکید کرد که باید از خود بپرسیم: «ما مردان چه نگاهی به زنان داریم؟» وی با مثال‌های میدانی توضیح داد که نگاه زن‌ستیزانه حتی در جامعهٔ مهاجران در کانادا نیز وجود دارد و بسیاری از فعالیت‌های مستقل زنان، از جمله برگزاری مراسم‌ها، کم‌اهمیت جلوه داده می‌شود. بیتا خاطرنشان کرد که از دیدگاه شهید مزاری، عدالت نمی‌تواند جنسیتی باشد، مشارکت نمی‌تواند گزینشی باشد و برابری نمی‌تواند نیمه‌کاره تعریف شود.
در ادامه، برنامه با میزگفت‌وگو که بخش اصلی و محوری مراسم بود، پیگیری شد. شرکت‌کنندگان ضمن بررسی موضوعات عدالت و نقش زنان، به این پرسش پرداختند که چرا زنان سکوت می‌کنند و چگونه این سکوت به بازتولید تفکر مردسالار و زن‌ستیز کمک می‌کند. در اعلامیهٔ این نشست آمده است که یکی از دختران شرکت‌کننده از دشواری‌های آموزش سخن گفته است. در متن آنان اما نامی از این دختر خانم نیامده است. او توضیح داده که در شرایطی درس خوانده و سخت کار کرده که جامعه، تحصیل دختران را «بی‌حیایی» و «بی‌شرمی» می‌دانست و حتی آنان را «فاحشه» خطاب می‌کرد. وی تأکید کرده است که این تفکر زشت و تبعیض‌آمیز از سوی برخی مردان خانواده نیز حمایت می‌شود.
در پایان، محفل با تبادل دیدگاه‌ها، پاسخ به پرسش‌های حضار و تعامل سازنده خاتمه یافت. شرکت‌کنندگان تأکید کردند که حضور مستقل و فعال زنان نه‌تنها تهدیدی برای وحدت نیست، بلکه عاملی برای تقویت عدالت، همبستگی و آینده‌ای روشن‌تر برای جامعه به شمار می‌رود.
