منابع محلی در هرات به «سنترال افغانستان» میگویند مرتضی کریمی، نوجوان ۱۶ سالهای که در جریان اعتراضات اخیر هرات با شلیک مستقیم نیروهای طالبان زخمی شده بود، جان باخته است. او صبحگاه ۱۶ جون در شفاخانه هرات درگذشت و امروز در قبرستان «کمرکلاغ» در بالای شهرک جبرییل به خاک سپرده شد. به گفته منابعی که در این مراسم حضور داشتند، به دلیل نگرانی و ترس مردم از طالبان، مراسم تشییع جنازه خلوت بود و تنها حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ تن در آن شرکت کردند.
همزمان با نشر خبر درگذشت این نوجوان، طالبان بار دیگر نیروهای بیشتری را به منطقه جبرییل هرات اعزام کردهاند. منابع میگویند با اینکه وضعیت در روزهای یکشنبه و دوشنبه به حالت عادی برگشته بود، اما امروز نیروهای طالبان دوباره در ساحات مختلف جبرییل مستقر شده و در برخی نقاط، ایستهای بازرسی سیار ایجاد کردهاند.
جزئیات جراحت و وضعیت صحی
مرتضی کریمی در جریان اعتراضات مردم هرات به بازداشت زنان، مورد اصابت دو گلوله قرار گرفت. ویدیوها و عکسهایی که پس از انتقال او به شفاخانه در اختیار سنترال افغانستان قرار گرفته، نشان میدهد که هر دو پای او دچار خونریزی شدید بوده است؛ اما ما به دلیل دلخراش بودن تصاویر، از نشر آنها خودداری میکند.
بر اساس این ویدیوها و به نقل از شاهدان عینی، یکی از مرمیها به زانوی چپ و مرمی دوم به ران راست او اصابت کرده بود. در تصاویر اولیه، مرتضی دستش را از شدت درد بر پیشانیاش گذاشته و مینالد، اما در ویدیوها و عکسهای بعدی، او بیحال روی تخت شفاخانه افتاده است.
شاهدان عینی که این تصاویر را فرستادهاند، میگویند لباسهای مرتضی رنگی بوده و ظاهراً کارگر رنگمالی بوده است. هنوز مشخص نیست که او در جمع معترضان حضور داشته یا صرفاً در حال عبور از محل بوده است. در جریان انتقال او به یکی از مراکز صحی جبرییل، مادر و برادرش او را همراهی میکردند و مرتضی پس از پانسمان اولیه، به شفاخانه حوزوی هرات منتقل شد.
طبق اطلاعات منتشر شده، پزشکان به خانواده او گفتهاند که کلیههای (گردههای) این نوجوان بر اثر خونریزی شدید از کار افتاده بود. او به مدت یک هفته در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) بستری بود. با این حال، برخی از منابع طالبان را به بیتوجهی متهم کرده و میگویند اگر به او به موقع و درست رسیدگی میشد، احتمال مرگش پایین بود.
ادعای قتل عمدی زخمیها
این در حالی است که یک روز پس از اعتراضات هرات، یک منبع از استخبارات طالبان به خبرنگار سنترال افغانستان مدعی شده بود که احتمال دارد طالبان عمداً شمار زخمیهای این رویداد را به قتل برسانند. به ادعای این منبع، به زخمیهای وخیم رسیدگی لازم نمیشود تا بمیرد و آن دسته از زخمیها که وضعیت بهتری دارند نیز احتمالاً با پیچکاری (تزریق) و داروهای خاص از بین برده میشوند.
دیدگاه کارشناسان طبی؛ احتمال مرگ در پی چنین جراحاتی چقدر است؟
ما این موضوع را از کارشناسان طبی و متخصصان جراحی جویا شدیم. شماری از پزشکان در کابل به سنترال افغانستان گفتند که اصابت مرمی به ران، بهویژه به «شریان فیمورال» (سرخرگ رانی)، میتواند بسیار کشنده باشد؛ چرا که اگر بیمار به سرعت به پزشک نرسد، خون زیادی از دست میدهد و روند خونرسانی به اعضای حیاتی بدن مختل میشود.
به گفته این متخصصان، حتی اگر مرمی به شریان فیمورال هم اصابت نکرده باشد، ران دارای مویرگهای فراوانی است و خونریزی شدیدی ایجاد میکند. در این حالت، اگر بیمار ظرف ساعت اول به اتاق عمل نرسد و خون و مایعات دریافت نکند، وارد چرخهای مرگبار به نام «تریاد مرگ» (Triad of Death) میشود که شامل:
- افت دمای بدن
- اسیدی شدن خون
- اختلال در انعقاد خون است.
بنابراین، تاخیر در رساندن این نوجوان به شفاخانه مجهز، میتواند شانس بقای او را کاهش داده باشد.
با این حال، یکی از این متخصصان ادعای بیتوجهی عمدی از سوی طالبان را دور از ذهن نمیداند. او میگوید همین که بیمار توانسته ۷ روز در شفاخانه دوام بیاورد، نشان میدهد که او از شوک اولیه و خطر مرگ فوری نجات یافته بود. در یک شفاخانه استاندارد، اقدامات زیر برای نجات چنین بیماری حیاتی است:
- جراحی فوری برای بستن رگهای خونریزیدهنده.
- تزریق مداوم خون و فرآوردههای خونی.
- دیالیز اورژانسی به محض بروز اولین نشانههای نارسایی کلیه.
این متخصص تاکید کرد که نمیتواند نظر قطعی صادر کند، اما اگر در این ۷ روز، اقدامات حیاتی مانند کنترل خونریزیهای پنهان، جبران خونِ از دست رفته یا دیالیز کلیهها صورت نگرفته باشد، فرضیه «بیتوجهی عمدی یا قصور فاحش پزشکی» به شدت تقویت میشود.
برای تازه ترین خبرهای افغانستان و مشخصا هزارستان به کانال یوتیوب ما سربزنید
https://youtu.be/dh7246RvaEc?si=cV5rdYXZiniMxBd5
