سالروز نسل‌کشی هزاره‌ها؛ دادخواهی جهانی نهادهای مدنی برای به رسمیت شناختن جنایات و توقف سرکوب
هم‌زمان با ۲۵ سپتامبر و سالروز نسل‌کشی هزاره‌ها، نهادهای مدنی و شبکه دیاسپورای هزاره با برگزاری برنامه‌های اعتراضی و نامه‌های سرگشاده، بر تأمین امنیت هزاره‌ها تأکید کرده و از نهادهای بین‌المللی خواستند جلو نسل‌کشی این قوم را بگیرند.
شبکه دیاسپورای هزاره در نامه‌ای سرگشاده که توسط چهره‌های سیاسی، مدنی و شناخته‌شده هزاره نیز امضا شده است، بر ضرورت به رسمیت شناختن نسل‌کشی هزاره‌ها بین سال‌های ۱۸۹۱ تا ۱۸۹۳ توسط عبدالرحمان خان تأکید کرده و بر ضرورت مستندسازی و جلوگیری از کشتار و سرکوب هزاره‌ها در حاکمیت طالبان تأکید کرده است. این شبکه متشکل از ۵۲ نهاد هزاره‌گی در سراسر جهان است. در اعلامیه این شبکه تأکید شده است که این موضوع تنها به گذشته مربوط نمی‌شود، بلکه هزاره‌ها اکنون نیز بیشتر از دیگر اقوام افغانستان تحت ظلم و شکنجه مضاعف قرار دارند و با گذشت ۱۴۳ سال از نسل‌کشی هزاره‌ها به دست عبدالرحمان خان، گزارش‌های بین‌المللی همچنان از تبعیض، تهدیدات امنیتی، محدودیت‌های مذهبی و اجتماعی، سلب مالکیت، کوچ اجباری و… خبر می‌دهند.
در اعلامیه تأکید شده است که هزاره‌های شیعه ۱۲ امامی، اسماعیلی و سنی به گونه مشترک تبعیض، سرکوب و کشتار را تجربه کرده و می‌کنند.
در اعلامیه به شکل مکرر و با تأکید از جامعه جهانی خواسته شده است که فشارها بر طالبان را جهت توقف و پایان تبعیض قومی و مذهبی و کوچ اجباری افزایش داده و این گروه را به تشکیل حکومت فراگیر و جلوگیری از نقض حقوق بشر متقاعد کنند.
جنبش زنان افغانستان در تبعید نیز با برگزاری مراسم یادبود شامل سخنرانی، شعر، سرود، نمایش فیلم، تمثیل و… و نشر خبرنامه بر جلوگیری از نسل‌کشی هزاره‌ها تأکید کرده است.
این برنامه روز گذشته، ۲۴ سپتامبر، در اتک پاکستان با حضور اعضای این نهاد و فعالان هزاره از شیعه، سنی و اسماعیلی برگزار شد.
شرکت‌کنندگان ۲۵ سپتامبر را یادآور یک روز تلخ در تاریخ افغانستان خوانده و تأکید کرده‌اند که هزاره‌ها به دلیل هویت، تبار و اندیشه و باورهای‌شان مورد نسل‌کشی، بی‌عدالتی، تبعیض و جنایت قرار گرفته‌اند.
در اعلامیه جنبش نیز تأکید شده است که یادآوری ۲۵ سپتامبر تنها سوگواری گذشته نیست، بلکه یادآوری از ستم مضاعف بر مردم افغانستان است که تا اکنون به اشکال مختلف علیه هزاره‌ها وجود داشته است.
این نهاد و شرکت‌کنندگان از جامعه جهانی، کشورهای منطقه و جهان و نهادهای حقوق بشری خواستند نسل‌کشی هزاره‌ها را به رسمیت بشناسند و در راستای جلوگیری و توقف کوچ اجباری، تبعیض و جنایت علیه این قوم گام‌های عملی را بردارند.
آنان تأکید کردند تا وقتی عاملان این رویدادها مجازات نشوند، جنایت در افغانستان عادی‌سازی خواهد شد و رسیدن به صلح و عدالت با تداوم جنایت و کشتار میسر نیست.
در اعلامیه جنبش نیز تأکید شده است که دادخواهی آنان علیه هیچ قومی نیست، بلکه مبارزه با ظلم، تبعیض و افراط‌گرایی است.
قابل ذکر است که سخنرانان این مراسم نیز به نوبه خود پیرامون نسل‌کشی هزاره‌ها از زمان عبدالرحمان خان تا اکنون، عواقب و پیامدهای آن صحبت کردند.
ائتلاف مستقل جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان نیز به نسل‌کشی هزاره‌ها اعتراض کرده و بر پایان خشونت و پاسخگویی جنایت‌کاران تأکید کرده است.
این نهاد مدنی با برگزاری حرکت اعتراضی امروز ۲۵ سپتامبر و با در دست داشتن پلاکاردها، افروختن شمع به نشانه یادبود قربانیان، در دست گرفتن کتاب و نوشتن شعارها، خواهان پایان خشونت و حملات علیه جامعه هزاره شدند.
معترضان تأکید کردند که کشتار غیرنظامیان و هدف قرار د
ادن گروه‌های قومی و مذهبی نباید در سکوت باقی بماند و جامعه جهانی باید برای مستندسازی جنایت‌ها، حمایت از قربانیان و
پاسخگو کردن عاملان، اقدامات مؤثر انجام دهد.
برگزارکنندگان هدف از این اعتراض را زنده نگه داشتن یاد قربانیان، رساندن صدای دادخواهی هزاره‌ها و جلب توجه افکار عمومی و نهادهای بین‌المللی عنوان کردند.
در آلبرتای کانادا نیز جمعی از دانشجویان دانشگاه کلگری با هماهنگی جامعه هزاره‌های آلبرتا به مناسبت سالروز نسل‌کشی هزاره‌ها برنامه یادبود برگزار کردند و برای نخستین بار سنگ آزادی در دانشگاه کلگری را با نقاشی‌ها و نمادهایی به یادبود از قربانیان ۲۵ سپتامبر آراستند.
این در حالی است که جامعه هزاره‌های آلبرتا به تاریخ ۱۸ سپتامبر نیز با برگزاری مراسمی باشکوه و با حضور نمایندگان سه حزب قدرتمند کانادا، یاد قربانیان نسل‌کشی این قوم در افغانستان را گرامی داشتند و بر ضرورت جلوگیری از ادامه حملات و کشتار این قوم تأکید کردند.